دکتر وحید پارسی، مدیر پروژههای هوش تجاری داتا، در دومین کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی دانشگاه تهران، بر ضرورت بازنگری در شیوه اجرای حکمرانی داده تأکید کرد. او توسعه کاربردهای هوش مصنوعی را عاملی برای حرکت سازمانها بهسوی حکمرانی چابک، مشارکت واحدهای کسبوکار در مالکیت داده و خودکارسازی کنترلهای داده دانست.
به گزارش روابط عمومی داتا، پارسی در این رویداد که با حمایت داتا در دانشکدگان فنی دانشگاه تهران برگزار شد، تغییر نگاه سازمانها به داده را زمینهای برای تحول در حکمرانی آن توصیف کرد. به گفته او، داده دارایی پویایی است که در جریان استفاده، ارزش ایجاد میکند و شکل و کاربرد آن نیز تغییر مییابد. مدیریت چنین داراییای به رویکردی نیاز دارد که بتواند با این تغییرات همراه شود.
او با اشاره به شتاب توسعه هوش مصنوعی در یکونیم سال گذشته گفت این فناوری هم از داده ارزش استخراج میکند و هم خود به تولید داده میپردازد. از نگاه پارسی، این چرخه، نیاز سازمانها به بازنگری در رویکردهای متداول حکمرانی داده را پررنگتر کرده است.
شروع از مسئلههای مشخص و اجرای مرحلهای
پارسی یکی از تغییرهای مهم در حکمرانی داده را حرکت از تمرکز بر تدوین قواعد و استانداردها بهسوی شناسایی ارزش حاصل از اجرای آن دانست. او توضیح داد که در رویکردهای رایج، سازمانها ابتدا مجموعهای از قوانین و چارچوبها را تدوین میکردند و سپس میکوشیدند تولید، نگهداری و تغییر داده را با آنها هماهنگ کنند. به گفته او، اجرای این الگو در بسیاری از سازمانها با دشواری روبهرو بوده است.
مدیر پروژههای هوش تجاری داتا تأکید کرد که توسعه کاربردهای هوش مصنوعی، پرسش عملیتری را پیش روی سازمانها قرار داده است: حکمرانی داده چگونه میتواند به خلق ارزش کمک کند؟
او در پاسخ به این پرسش، بر شناسایی مسئلههای مشخص کسبوکار و حل تدریجی آنها با رویکردی چابک تأکید کرد. در این نگاه، سازمان میتواند اجرای حکمرانی داده را از نیازهای روشن آغاز کند و متناسب با تجربه و نتایج هر مرحله، آن را توسعه دهد.
مسئولیت داده در واحدهای کسبوکار
بخش دیگری از صحبتهای پارسی به توزیع داده در سازمانهای بزرگ و پیامدهای آن برای معماری و مالکیت داده اختصاص داشت. او با اشاره به رویکرد «دیتا مش» یا شبکه داده، بر نقش واحدهای کسبوکار در مالکیت داده تأکید کرد.
به گفته او، داده در بخشهای مختلف سازمان تولید و استفاده میشود و حکمرانی آن نیز باید این واقعیت را در نظر بگیرد. پارسی در همین زمینه، بر حرکت بهسوی حکمرانی فدراتیو تأکید کرد. در این رویکرد، واحدهای کسبوکار مسئولیت دادههای حوزه خود را بر عهده میگیرند و قواعد مشترک سازمانی، مبنای هماهنگی آنها قرار میگیرد.
او همچنین تمرکز همه دادهها در یک مخزن را بهعنوان رویکردی که نیازمند بازنگری است مطرح کرد و گفت سازمانها باید امکان استفاده از دادههای توزیعشده و ایجاد ارزش از آنها را بررسی کنند. در این نگاه، مسئولیت داده میان بخشهای مختلف سازمان توزیع میشود و مشارکت واحدهای کسبوکار در مدیریت آن اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اجرای کنترلها در جریان تولید داده
پارسی در ادامه، خودکارسازی را یکی دیگر از محورهای تحول حکمرانی داده معرفی کرد. او توضیح داد که با افزایش سرعت تولید و پردازش داده، اتکای گسترده به پایش و ممیزی انسانی با محدودیتهایی روبهرو میشود.
از نگاه او، ابزارهای کنترلی باید در جریان تولید و پردازش داده قرار گیرند تا بررسی کیفیت و اجرای قواعد با سرعت بیشتری انجام شود. پارسی استفاده از هوش مصنوعی برای پاکسازی، ساختاردهی و پایش داده را از ظرفیتهای این رویکرد برشمرد.
او بر این نکته تأکید کرد که خودکارسازی میتواند اجرای حکمرانی داده را به فرایندهای عملیاتی سازمان نزدیکتر کند و امکان کنترل داده در زمان تولید را افزایش دهد.
پیوند حکمرانی داده و حکمرانی هوش مصنوعی
مدیر پروژههای هوش تجاری داتا در پایان این بخش از صحبتهای خود، حکمرانی داده و حکمرانی هوش مصنوعی را دو حوزه بههمپیوسته توصیف کرد. به گفته او، توسعه کاربردهای هوش مصنوعی به داده قابل اتکا و سازوکارهای حکمرانی آن نیاز دارد و در مقابل، هوش مصنوعی نیز میتواند به اجرای مؤثرتر حکمرانی داده کمک کند.
پارسی تأکید کرد که سازمانها باید هر دو جهت این رابطه را بررسی کنند: الزامات حکمرانی داده برای استفاده از هوش مصنوعی و ظرفیت هوش مصنوعی برای بهبود حکمرانی داده.
داتا در دومین کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی دانشگاه تهرانdatagov2026.ut.ac.ir، علاوه بر حمایت از رویداد، با سخنرانی دکتر سلمان شهولی، رئیس هیئتمدیره داتا، و کارگاه تخصصی دکتر وحید پارسی مشارکت داشت. کارگاه پارسی با عنوان «وقتی حقیقت یکی نیست: چالش تعریف، مالکیت و اعتماد به داده در سازمانهای بزرگ» در برنامه این کنفرانس برگزار شد.
برای آشنایی با رویکرد اجرایی داتا در این حوزه، خدمت پیادهسازی حاکمیت داده داتا را ببینید.
یک پاسخ