داتا با حمایت از دومین کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی دانشگاه تهران، سخنرانی دکتر سلمان شهولی و کارگاه تخصصی دکتر وحید پارسی، تجربه‌های خود در آماده‌سازی داده و توسعه کاربردهای بانکی را به اشتراک گذاشت. ضرورت استفاده مؤثر از هوش مصنوعی در بانک‌ها، مسئولیت‌پذیری در مدیریت داده و اجرای حکمرانی بر مبنای مسائل کسب‌وکار، محورهای برنامه‌های مرتبط با داتا و بانک تجارت بود.
به گزارش روابط‌عمومی شرکت داده و هوش مصنوعی تجارت ایرانیان (داتا)، دومین کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی در روزهای ۲۱ و ۲۲ مهر ۱۴۰۵ در دانشکدگان فنی دانشگاه تهران برگزار شد. برنامه‌های مرتبط با حضور داتا و بانک تجارت در روز نخست، شامل نشست «حکمرانی داده در صنعت بانکداری» با حضور دکتر مرتضی ترک‌تبریزی، سخنرانی رئیس هیئت‌مدیره داتا و کارگاه تخصصی حکمرانی داده بود.
ترک‌تبریزی: ضرورت هوش مصنوعی و آمادگی سازمانی بانک‌ها
دکتر مرتضی ترک‌تبریزی، رئیس هیئت‌مدیره بانک تجارت، در نشست «حکمرانی داده در صنعت بانکداری»، با اشاره به فشار بر منابع و نقدینگی، کاهش حاشیه سود و حجم بالای عملیات، حرکت بانک‌ها به سمت فناوری‌های مؤثر بر هزینه، کارایی و سرعت را گریزناپذیر دانست.
او مراکز تماس و تهیه گزارش‌های کارشناسی پرونده‌های اعتباری را از زمینه‌های کاربرد هوش مصنوعی برشمرد و توضیح داد که این ابزارها می‌توانند به کاهش فشار کاری کارکنان و تسریع پاسخ‌گویی و بررسی اطلاعات کمک کنند. او همچنین حجم تکالیف واحدهای ریسک، تطبیق، حسابرسی و مبارزه با پول‌شویی را از دلایل نیاز بانک‌ها به روش‌های داده‌محور برای گزارش‌دهی به هیئت‌مدیره دانست.
ترک‌تبریزی با مرور تجربه تجمیع شبکه، سرورها و منابع پردازشی بانک‌ها، بر اهمیت فرهنگ‌سازی و همراهی واحدها در استفاده از زیرساخت‌های مشترک تأکید کرد. به گفته او، این چالش در استفاده از منابع پردازشی و ابزارهای هوش مصنوعی نیز وجود دارد و توسعه پراکنده ابزارها در بخش‌های مختلف می‌تواند به ناکارآمدی منجر شود.
رئیس هیئت‌مدیره بانک تجارت بر تولید یک‌باره اطلاعات و استفاده مشترک از داده‌های قابل اتکا تأکید کرد. او ورود چندباره داده و اختلاف میان اطلاعات را چالشی برای اعتبار گزارش‌های مدیریتی و خروجی‌های هوش مصنوعی دانست و خواستار توسعه دسترسی بانک‌ها به داده‌های معتبر بیرونی و همکاری دانشگاه و صنعت برای حل مسائل اجرایی شد.
شهولی: حکمرانی داده، پایه استقرار قابل اتکای هوش مصنوعی
دکتر سلمان شهولی، رئیس هیئت‌مدیره داتا، در ارائه «حکمرانی داده به‌عنوان زیرساخت حکمرانی هوش مصنوعی؛ مسیر سازمان‌های بزرگ از آمادگی تا استقرار»، بر ضرورت توجه به داده از ابتدای توسعه کاربردهای هوش مصنوعی تأکید کرد. او توضیح داد که عملکرد مناسب یک مدل در مرحله نمایش، باید با دسترسی به داده مناسب و باکیفیت در محیط عملیاتی همراه باشد.
شهولی با اشاره به اصول BCBS 239 و تجربه گزارش‌دهی و حسابرسی بانکی، مالکیت روشن داده، قابلیت ردیابی و کنترل‌های امنیتی را از پایه‌های تصمیم‌گیری قابل اتکا دانست. او مسیر پیشنهادی خود را در پنج محور تشریح کرد: تعیین مالک و مسئول پاسخ‌گو، یکپارچه‌سازی داده در محیطی تحت حکمرانی، ثبت تبار داده، کنترل‌های امنیتی و صحت‌سنجی، و توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در مقیاس سازمانی.
او در مرور تجربه داتا در بانک تجارت، به فعالیت در زمینه واژه‌نامه کسب‌وکار، کیفیت داده، دستورالعمل‌ها و تعیین مالکان داده اشاره کرد. سامانه وصول مطالبات نیز نمونه‌ای بود که شهولی برای توضیح اهمیت آماده‌سازی اطلاعات مطرح کرد. داده‌های موردنیاز این سامانه میان سامانه‌های بانکی، پرونده‌های حقوقی و اسناد فیزیکی پراکنده بود و گردآوری آن‌ها و یکپارچه‌سازی فرایندها، بخش مهمی از مسیر توسعه را تشکیل می‌داد.
شهولی همچنین هزینه تجهیزات محاسباتی، محدودیت تأمین برق، نرخ ارز و تحریم‌ها را از ملاحظات استقرار هوش مصنوعی برشمرد. او تأکید کرد که کنترل گردش داده و ارزیابی امنیت زیرساخت‌ها برای جلوگیری از تبدیل این کاربردها به پروژه‌های پرهزینه و پرریسک اهمیت دارد.
گزارش کامل سخنرانی دکتر سلمان شهولی در کنفرانس
پارسی: اجرای حکمرانی داده با تمرکز بر ارزش کسب‌وکار
دکتر وحید پارسی، مدیر پروژه‌های هوش تجاری داتا، در کارگاه «وقتی حقیقت یکی نیست: چالش تعریف، مالکیت و اعتماد به داده در سازمان‌های بزرگ»، بر بازنگری در شیوه اجرای حکمرانی داده تأکید کرد. او داده را دارایی پویایی توصیف کرد که در جریان استفاده، ارزش ایجاد می‌کند و شکل و کاربرد آن تغییر می‌یابد.
پارسی شناسایی مسئله‌های مشخص کسب‌وکار و اجرای مرحله‌ای را راهی برای نزدیک‌کردن حکمرانی به نیازهای سازمان دانست. در این رویکرد، سازمان می‌تواند نتایج هر مرحله را بررسی کند و سازوکارهای حکمرانی را بر مبنای تجربه اجرا توسعه دهد.
او با اشاره به «دیتا مش» و حکمرانی فدراتیو، بر مسئولیت واحدهای کسب‌وکار در قبال داده‌های حوزه خود تأکید کرد. در این الگو، قواعد مشترک سازمانی مبنای هماهنگی واحدهاست. این مسئولیت‌پذیری با توسعه پراکنده و ناهماهنگ ابزارها تفاوت دارد و به تعیین حدود مسئولیت و سازوکارهای مشترک نیاز دارد.
گزارش کامل کارگاه دکتر وحید پارسی در کنفرانس
گزارش تصویری حضور داتا
گفت‌وگو درباره الزامات اجرایی هوش مصنوعی
برنامه‌های مرتبط با داتا و بانک تجارت در این کنفرانس، مسائل عملیاتی بانک‌ها را در کنار تجربه‌های اجرای حکمرانی داده قرار داد. ضرورت افزایش کارایی، کیفیت و ردیابی داده، هماهنگی سازمانی و مسئولیت واحدهای کسب‌وکار، محورهای مکمل این گفت‌وگوها بود.
داتا با حمایت و مشارکت تخصصی در این رویداد، تجربه‌های خود در بانک تجارت را برای بررسی چالش‌های استقرار هوش مصنوعی و تبادل دیدگاه با دانشگاه و متخصصان این حوزه مطرح کرد.
